Lipbandje

Een te strak lipbandje kan de beweging van de bovenlip beperken en leiden tot problemen met voeding, spraak en mondgezondheid. Deze aandoening komt voor bij baby’s, kinderen en volwassenen en kan onder andere zorgen voor borstvoedingsproblemen, een spleet tussen de voortanden of mondademhaling.

Tijdens een intake beoordeelt de tandarts of behandeling nodig is. Indien gewenst, kan de ingreep direct worden uitgevoerd. Hieronder vindt u uitgebreide informatie over de oorzaak, symptomen, behandeling en nazorg.

Uitgebreide informatie

Aangeboren: een strak lipbandje is vaak aangeboren. Het ontstaat doordat het lipbandje zich tijdens de ontwikkeling in de baarmoeder niet volledig losmaakt van de kaakwal.

Erfelijkheid: het komt vaak voor in families, wat kan wijzen op een erfelijke component.

Een strakke lipband kan de beweeglijkheid van de bovenlip beperken en veroorzaakt vaak problemen bij borstvoeding, spraak of mondgezondheid:

  • Bij baby’s:
    • Een zuigblaar op de bovenlip.
    • Moeite met een diepe aanhap tijdens borstvoeding.
    • Wit wegtrekken van de lipband bij opheffen van de lip.
    • Witte plekken rondom de neus bij drinken.
  • Bij oudere kinderen en volwassenen:
    • Een spleet tussen de voortanden (diastema).
    • Moeite met goed afsluiten van de lippen, wat kan leiden tot mondademhaling.
    • Problemen bij tandenpoetsen door gevoeligheid bij het optillen van de lip.
    • Vergrote kans op cariës bij de voortanden, doordat voedsel langdurig gevangen blijft onder de lip.
  • Moeite met aanhappen bij borstvoeding of flesvoeding.
  • Lucht inslikken tijdens het drinken, doordat de lippen de borst of fles niet goed afsluiten, wat leidt tot reflux, boeren en darmkrampjes.
  • Pijnlijke of beschadigde tepels bij de moeder door een slechte aanhap.
  • Slechte gewichtstoename.
  • Moeite met het volledig sluiten van de lippen.
  • Problemen met spraak, zoals slissen of moeite met bepaalde klanken.
  • Ruimte tussen de bovenste voortanden (diastema).
  • Mondademhaling door beperkte lipfunctie.
  • Problemen met mondhygiëne door slechte lipafsluiting of slecht onder de lip kunnen poetsen.

Tijdens de intake wordt er een uitgebreide beoordeling uitgevoerd door de tandarts om vast te stellen of er sprake is van een te strak tongriempje en wat de impact hiervan is op het functioneren van de tong. Dit consult bestaat meestal uit:

Anamnese: het bespreken van de klachten en de medische voorgeschiedenis. Bij zuigelingen wordt vaak gevraagd naar eventuele problemen bij het voeden. Bij oudere kinderen en volwassenen wordt gekeken naar problemen met spreken, slikken of kauwen. Voorafgaand wordt er een uitgebreid vragenformulier opgestuurd, welke door de patiënt of ouders wordt ingevuld.

Fysiek onderzoek: het inspecteren van de mondholte, tong, tongriempje en lipbandjes. Hierbij wordt gekeken naar de mobiliteit van de lip en tong, de positie van de lipbandjes en tongriem en eventuele beperking in de beweging.

Bespreken van behandelopties: op basis van de bevindingen wordt samen met de patiënt of ouders besproken welke behandelmogelijkheden het meest geschikt zijn. Hierbij wordt ook duidelijk uitleg gegeven over het te verwachten resultaat en de eventuele risico’s van de behandeling.

Indien gewenst, kan de noodzakelijke behandeling direct worden uitgevoerd. Als de patiënt of ouders liever een aparte afspraak willen maken voor de behandeling, is dat uiteraard ook mogelijk.

Soms wordt er in overleg met de ouders voor gekozen om eerst te verwijzen naar een osteopaat of logopedist. Dit kan helpen om de tong mobieler te maken, zodat een maximaal resultaat wordt bereikt na de behandeling.

De behandeling van een te strak lipbandje wordt uitgevoerd door Daniëlle. Zij heeft zich gedurende haar loopbaan als tandarts gespecialiseerd in de behandeling van tongriempjes en lipbandjes en daarbij ook veel ervaring met het behandelen van kinderen. Het doel van de behandeling is om de beweging van de tong te verbeteren en eventuele klachten zoals problemen met voeding, spraak of slikken te verhelpen.

De behandeling bestaat meestal uit een kleine chirurgische ingreep waarbij het lipbandje op een gecontroleerde manier wordt losgemaakt met behulp van een elektrotoom. Dit gebeurt bij baby’s met verdovingszalf en bij kinderen en volwassenen onder plaatselijke verdoving zodat zij niets van de ingreep voelen.

Na de ingreep is het belangrijk om de genezing te ondersteunen en te voorkomen dat het lipbandje opnieuw vastgroeit.

Aanbevolen nazorg:

  • Oefeningen: lipoefeningen worden aangeraden om de mobiliteit van de lip te verbeteren. Deze oefeningen kunnen daarnaast helpen om de vorming van een strak litteken te voorkomen.
  • Voeding: bij zuigelingen wordt direct na de ingreep borstvoeding of flesvoeding gegeven begeleid door een lactatiekundige.
  • Controleafspraak: een follow-up met de behandelaar een week na de ingreep wordt aanbevolen om te controleren of de lip goed functioneert en om eventuele complicaties vroegtijdig te ontdekken.

Voor verdere informatie hierover zie het onderdeel ‘Nazorg’.

Afspraak maken

Een afspraak maken voor u of uw kind? Klik op de knop hieronder en vul eenvoudig het formulier in. We nemen dan zo snel mogelijk contact met u op.

Afspraak maken

Wilt u een patiënt naar ons doorverwijzen? Gebruik dan de knop hieronder om eenvoudig het verwijsformulier in te vullen.

Voor zorgverleners
0+

Jaren ervaring

Dankzij mijn ervaring als tandarts begrijp ik niet alleen de directe impact van een niet goed functionerende tongriem of lipband, maar ook de gevolgen voor de toekomst.

Daniëlle Middelbrink

“Ik ben tandarts met een specialisatie in het behandelen van tongriem- en lipbandproblematiek. Mijn interesse in dit vakgebied kreeg een extra persoonlijke lading toen ik als moeder zelf merkte hoeveel invloed een strakke tongriem of lipband kan hebben op het welzijn en de ontwikkeling van mijn kinderen. Die ervaring motiveerde me om mij hier volledig in te verdiepen.

In mijn werk staat persoonlijke aandacht centraal. Ik neem de tijd om goed te luisteren, helder uit te leggen en op een rustige manier te behandelen. Of het nu gaat om een pasgeboren baby, een kind of een volwassene, ik vind het belangrijk dat iedereen zich gehoord en op zijn gemak voelt.

Het geeft me veel voldoening om, samen met ouders en andere zorgverleners, bij te kunnen dragen aan meer comfort, betere voeding en slaap, ontspannen praten en het vrijer bewegen van de tong. Heeft u vragen of twijfelt u of een behandeling nodig is? Neem gerust contact met me op, ik denk graag met u mee!”

Lees meer
Afspraak maken

Wat zeggen anderen

Veelgestelde vragen

Tongriem:

Een strakke tongriem beperkt de bewegingsvrijheid van de tong en kan op verschillende manieren zichtbaar zijn:

Vorm van de tong:

  • Een hartvormige tong bij uitsteken.
  • Een deuk in het midden van de tong.

Tongbeweging:

  • Moeite met uitsteken van de tong voorbij de lippen.
  • De tong blijft laag in de mond tijdens huilen of spreken.
  • Beperkt zijwaarts of opwaarts bewegen van de tong.

Mond- en spijsverteringsklachten:

  • Witte aanslag op de tong (door verminderde beweging en speekselcirculatie).
  • Moeite met slikken, slikklachten of vaak verslikken.

 

Lipband:

Een strakke lipband kan de beweeglijkheid van de bovenlip beperken en veroorzaakt vaak problemen bij borstvoeding, spraak of mondgezondheid:

Bij baby’s:

  • Een zuigblaar op de bovenlip.
  • Moeite met een diepe aanhap tijdens borstvoeding.
  • Wit wegtrekken van de lipband bij opheffen van de lip.

Bij oudere kinderen en volwassenen:

  • Een spleet tussen de voortanden (diastema).
  • Moeite met goed afsluiten van de lippen, wat kan leiden tot mondademhaling.
  • Problemen bij tandenpoetsen door gevoeligheid bij het optillen van de lip.
  • Vergrote kans op cariës bij de voortanden, doordat voedsel langdurig gevangen blijft onder de lip.

Een strakke tongriem of lipband kan op verschillende leeftijden klachten veroorzaken. Hieronder zijn de symptomen onderverdeeld per groep.

Bij baby’s:

  • Voedingsproblemen:
    • Klakkende geluiden tijdens het drinken door vacuümverlies.
    • Vaak loslaten van de borst of fles, of juist erg lang willen drinken.
    • Veel lucht inslikken, dit leidt tot reflux, spugen, boeren, hikken en darmkrampjes.
    • Moeite met een diepe aanhap, waardoor de tepel naar binnen wordt gezogen.
    • Slechte gewichtstoename of afbuigende groeicurve.
  • Fysieke kenmerken:
    • Hartvormige tong bij uitsteken of een deuk in de tong.
    • Witte aanslag op de tong door verminderde tongbeweging.
    • Hoog gehemelte, wat kan zorgen voor ademhalingsproblemen.
  • Spanning en ongemak:
    • Onrustige baby, vaak huilerig en gespannen.
    • Strakke nek- en kaakspieren door compensatie.

Bij moeders (tijdens borstvoeding):

  • Pijnklachten tijdens het voeden:
    • Beschadigde tepels, tepelkloven of witte/afgevlakte tepels na het voeden.
    • Pijn bij het voeden, waardoor borstvoeding moeizaam verloopt.
  • Problemen met melkproductie:
    • Borsten worden niet goed geleegd, wat kan leiden tot verstoppingen of borstontsteking (mastitis).
    • Over- of onderproductie van melk.
    • Noodzaak tot het gebruik van tepelhoedjes of het geven van extra flesvoeding.

Bij kinderen:

  • Spraakproblemen:
    • Moeite met de uitspraak van bepaalde letters zoals d, t, l, n, r, k en g.
    • Slissen of binnensmonds praten door beperkte tongmobiliteit.
  • Eetproblemen:
    • Problemen met het slikken van vast voedsel, vaker verslikken.
    • Voedsel blijft in de wangen zitten door een beperkte tongbeweging.
    • Moeite met het likken aan een ijsje of het schoonmaken van de kiezen met de tong.
  • Mondgezondheid en ontwikkeling:
    • Verhoogd risico op gaatjes door slechte mondreiniging en mondademhalen.
    • Problemen bij tandenpoetsen, vooral bij een strakke lipband.
    • Verhoogd risico op middenoorontstekingen door verkeerd slikken.
  • Kaak- en gebitsontwikkeling:
    • Smalle bovenkaak of hoog gehemelte, wat kan leiden tot ademhalingsproblemen.
    • Open mondhouding, snurken en mondademhaling, wat slaapkwaliteit kan beïnvloeden.

Bij volwassenen:

  • Spraakproblemen:
    • Onduidelijke uitspraak of moeite met bepaalde klanken.
    • Binnensmonds praten of snel vermoeid raken bij praten.
    • Stotteren.
  • Slik- en eetproblemen:
    • Moeite met het doorslikken van voedsel of pillen.
    • Regelmatig verslikken of slikklachten.
  • Kaak- en nekklachten:
    • Overbelasting van de kaakspieren door compensatie, wat kan leiden tot kaakpijn of knarsen (bruxisme).
    • Spanning in de nek en schouders.
  • Mondgezondheid:
    • Problemen met tonghygiëne en moeite met het verwijderen van voedselresten van de kiezen.
    • Verhoogde kans op gaatjes en tandvleesproblemen.
  • Slaapproblemen:
    • Mondademhaling, snurken of slaapapneu door een beperkte tongpositie.
  • Orthodontische gevolgen:
    • Verkeerde tongpositie kan invloed hebben op de stand van de tanden en kaak, mogelijk leidend tot terugkerende orthodontische problemen.

Ja, een strakke tongriem of lipband kan ook bij flesvoeding problemen veroorzaken. Hoewel flesvoeding doorgaans minder inspanning vergt dan borstvoeding, kan een beperkte tong- of lipbeweging het drinken bemoeilijken.

Mogelijke problemen bij flesvoeding:

  • Moeite met het vasthouden van de speen: de baby laat de speen vaak los of speelt ermee.
  • Klakkende geluiden door vacuümverlies tijdens het drinken.
  • Slecht afsluiten van de lippen om de speen: dit kan leiden tot lucht inslikken.
  • Veel lucht inslikken: kan zorgen voor boeren, hikken, reflux, spugen en darmkrampjes.
  • Langzaam of juist te snel drinken, waardoor de baby zich verslikt of moeite heeft met het leegdrinken van de fles.
  • Verminderde groei door inefficiënt drinken en verhoogd energieverbruik.
  • Onrustig drinken: baby kan gefrustreerd raken en huilerig worden tijdens of na de voeding.
  • Kosten voor kinderen tot 18 jaar worden over het algemeen vergoed vanuit de basisverzekering.
  • Kosten voor volwassenen worden over het algemeen vergoed vanuit de aanvullende tandartsverzekering.
  • De vergoeding kan variëren per zorgverzekeraar. Neem vooraf contact op om te controleren welke kosten worden vergoed.

Na de behandeling van een strakke tongriem of lipband geneest de wond op een specifieke manier, die anders is dan bij een gewone huidwond.

Wat kun je verwachten?

  • Wit-gele korst: in plaats van een normale bruine korst vormt zich een wit-gele laag op de plek van de ingreep. Dit is een normaal genezingsproces van het slijmvlies.
  • Rode rand rond de wond: dit kan erop wijzen dat de wond aan het genezen is.
  • Lichte zwelling: de tong of lip kan tijdelijk wat gezwollen zijn.

Belangrijke aandachtspunten:

  • Niet verwijderen: de wit-gele korst is geen infectie en moet dus niet verwijderd worden. Deze verdwijnt vanzelf binnen 1 à 2 weken.
  • Beweeglijkheid: na de ingreep is het belangrijk om de tong of lip goed te blijven bewegen om opnieuw vastgroeien te voorkomen.
  • Napijn: er kan enige gevoeligheid of ongemak zijn, vooral bij voeding of spraak, maar dit trekt meestal snel weg.

Bij twijfel of als er tekenen zijn van een mogelijke infectie (zoals extreme roodheid, pus of koorts), is het raadzaam om contact op te nemen met de behandelaar.

Ja, tongriemen en lipbandjes worden geclassificeerd op basis van hun aanhechting en ernst:

  • Tongriemen: Kotlow-classificatie (1 t/m 4).
  • Lipbandjes: Kotlow-classificatie (1 t/m 4).

De classificatie zegt overigens niets over de ernst van de symptomen. Deze moet klinisch worden beoordeeld in combinatie met een vooraf ingevulde vragenlijst.

Een onbehandelde strakke tongriem of lipband kan op latere leeftijd diverse klachten veroorzaken. De ernst en impact kunnen variëren, afhankelijk van de mate van beperking.

Spraakproblemen

  • Moeite met de uitspraak van bepaalde klanken, zoals r, l, d, t, n, k en g.
  • Slissen of binnensmonds praten door een beperkte tongbeweging.
  • Moeilijkheden bij snelle of lange gesprekken door vermoeidheid van de tongspieren.

Eet- en slikproblemen

  • Moeite met kauwen en doorslikken van vast voedsel.
  • Problemen met het slikken van pillen.
  • Regelmatig verslikken in speeksel of drinken.

Mondgezondheid en orthodontische problemen

  • Slechte mondhygiëne door moeite met het verwijderen van voedselresten met de tong.
  • Verhoogd risico op gaatjes en tandvleesproblemen.
  • Verkeerde tand- en kaakontwikkeling:
    • Open beet of scheve tanden door verkeerde tongpositie.
    • Behoefte aan orthodontische behandeling (zoals een beugel).

Kaak- en nekklachten

  • Overbelasting van de kaakspieren, wat kan leiden tot kaakpijn, tandenknarsen (bruxisme) en gespannen kauwspieren.
  • Spanning in nek en schouders door compensatie van een beperkte tongmobiliteit.

Slaap- en ademhalingsproblemen

  • Mondademhaling in plaats van neusademhaling, dit kan leiden tot snurken, droge mond, cariës en verminderde slaapkwaliteit.
  • Verhoogd risico op slaapapneu door een beperkte tongpositie en een smalle luchtweg.

Verminderde sportprestaties en coördinatie

  • Problemen met ademhaling en zuurstofopname bij inspanning.
  • Beperkte tongbeweging kan invloed hebben op reflexen en coördinatie.
Verwijzen

Voor zorgverleners

Als zorgverlener kunt u bij Tongriemkliniek De Molen terecht voor een snelle en deskundige beoordeling en behandeling van orale restricties, zoals een te strakke tongriem of lipband. Wij hechten veel waarde aan samenwerking en open communicatie met verwijzers.

Wij werken met een multidisciplinaire aanpak, waardoor we nauw samenwerken met lactatiekundigen, logopedisten, osteopaten en andere disciplines om de zorg rondom uw patiënt goed af te stemmen.

Elke verwijzing wordt opgevolgd met een uitgebreide intake, duidelijke uitleg en een nazorgtraject dat aansluit bij de hulpvraag.

Als verwijzer wordt u, indien gewenst, op de hoogte gehouden van het behandelverloop.

Heeft u vragen of wilt u overleggen over een casus? Neem gerust contact met ons op. We denken graag met u mee.

Verwijzen