Nazorg

Tijdens de genezing willen de wondranden vaak weer snel samenkomen, wat kan leiden tot het opnieuw vastgroeien van de lipband of tongriem. Door nazorgoefeningen uit te voeren, wordt de wond gecontroleerd en flexibel genezen, waardoor de kans op teruggroei of een strak litteken aanzienlijk afneemt.

Uitgebreide informatie

  • Duur van de nazorg: gedurende 4 tot 6 weken na de behandeling, meerdere keren per dag.
  • Hygiëne: zorg voor schone handen of gebruik schone medische handschoenen bij het uitvoeren van de oefeningen.
  • Pijnstilling: bij ongemak kunnen paracetamolzetpillen of Viburcol zetpillen van het merk Heel worden gegeven volgens de aanbevolen dosering.
  • Controleafspraken: plan altijd na een week een follow-up om het herstelproces te evalueren en bij te sturen waar nodig om zo een maximaal resultaat te behalen.

Om te voorkomen dat het tongriempje of lipbandje na de behandeling opnieuw vastgroeit of dat er een strak litteken ontstaat, is het belangrijk om meerdere keren per dag gerichte oefeningen te doen. Oefeningen 1 tot en met 3 zijn hiervoor bedoeld.
Daarnaast moeten baby’s na de ingreep vaak opnieuw leren om hun tong goed te gebruiken. Oefeningen 4 tot en met 7 ondersteunen dit leerproces en helpen de tongfunctie te verbeteren.

Oefeningen (4 keer per dag uit te voeren, iedere oefening 5 keer):

  1. Stretchen en optillen van lip en tong: rol je vinger met lichte druk als een deegrollertje over het wondgebied.
  2. Heen en weer wrijven onder lip en tong: wrijf met je vinger van links naar rechts met lichte druk over het wondgebied.
  3. Stretch van lip en tong: druk ter hoogte van de bovenste helft van de ruitvorm de tong eerst omhoog en dan naar achteren en hou deze positie 5 seconden vast. Voor de lip geldt een vergelijkbare beweging. Duw de bovenste helft van de ruitvorm omhoog en duw daarmee de basis van de neus een stukje omhoog.
  4. Tong tegen gehemelte: voer deze oefening uit wanneer uw baby in diepe slaap is. Druk de kin omhoog, zodat de mond sluit. Druk vervolgens op het zachte deel achter de kin, hiermee drukt u de tong tegen het gehemelte aan. Open vervolgens de mond door rustig de kin naar beneden te drukken. U zult zien dat de tong een vacuüm maakt met het gehemelte. Wanneer het vacuüm losklikt, herhaalt u de oefening. Herhaal dit in totaal 5 keer en eindig met het sluiten van de mond en het aandrukken achter de kin.
  5. Massage gehemelte: wrijf zachtjes over het gehemelte om het zuigen te stimuleren.
  6. Vingerzuigen: laat de baby op je vinger zuigen en trek zachtjes aan de vinger om te stimuleren dat de baby beter aanhapt.
  7. Tong wrijven: wrijf over het midden van de tong en beweeg naar buiten om de cupping-beweging te stimuleren.
  8. Kaakmassage: masseer de kaken zachtjes om zijwaartse bewegingen te stimuleren.

Extra tips:

  • Maak van de oefeningen een spelletje en zorg voor een ontspannen sfeer.
  • Gebruik korte nagels en schone vingers.
  • Een koude vinger is vaak prettiger voor de baby.
  • Een beetje kokosolie op de vinger kan helpen om de vinger wat makkelijker over het wondje te laten glijden.

Om te voorkomen dat het tongriempje of lipbandje na de behandeling opnieuw vastgroeit of dat er een strak litteken ontstaat, is het belangrijk om meerdere keren per dag gerichte oefeningen te doen. Oefeningen 1 tot en met 3 zijn hiervoor bedoeld.
Daarnaast moeten kinderen na de ingreep vaak opnieuw leren om hun tong goed te gebruiken. Oefeningen 4 en 5 ondersteunen dit leerproces en helpen de tongfunctie te verbeteren. Bij voorkeur vindt dit plaats onder begeleiding van een OMFT-logopedist.

Oefeningen (6 keer per dag uit te voeren, iedere oefening 5 keer):

  1. Stretchen en optillen van lip en tong: rol je vinger met lichte druk als een deegroller over het wondgebied.
  2. Heen en weer wrijven onder lip en tong: wrijf met je vinger van links naar rechts met lichte druk over het wondgebied.
  3. Stretch van lip en tong: breng beide wijsvingers naast het wondje onder de tong of lip. Breng de wijsvingers naar elkaar toe en stretch de lip of tong omhoog.
  4. Tong uitsteken: steek de tong zo ver mogelijk uit en probeer eerst de neus en daarna de kin aan te raken met het puntje van de tong.
  5. Tong in de wang: duw de punt van de tong zo ver mogelijk in de linker wang en daarna in de rechter wang.

Extra tips:

  • Maak van de oefeningen een ontspannen moment.
  • Zorg ervoor dat uw kind schone handen en korte nagels heeft voordat de oefeningen worden uitgevoerd. Als uw kind de oefeningen motorisch (nog) lastig vindt, kunt u daarbij gerust helpen.
  • Een beetje kokosolie op de vinger kan helpen om de vinger wat makkelijker over het wondje te laten glijden.
  • In de eerste twee dagen na de ingreep is het raadzaam om uw kind veel likijsjes en lolly’s te laten eten, zodat de tong veel in beweging is.

Om te voorkomen dat het tongriempje of lipbandje na de behandeling opnieuw vastgroeit of dat er een strak litteken ontstaat, is het belangrijk om meerdere keren per dag gerichte oefeningen te doen. Oefeningen 1 tot en met 3 zijn hiervoor bedoeld.
Verder hebben volwassenen vaak al jaren een bepaalde tongpositie aangehouden. Oefeningen zijn belangrijk om de tongflexibiliteit te verbeteren en de verkeerde gewoonten de doorbreken. Oefeningen 4 tot en met 7 ondersteunen dit leerproces en helpen de tongfunctie te verbeteren. Bij voorkeur worden deze oefeningen uitgevoerd onder begeleiding van een OMFT-logopedist. Deze kan aanvullend ook andere oefeningen aanleren die helpen bij het verkrijgen van de juiste tongpositie.

Oefeningen (6 keer per dag uit te voeren, iedere oefening 5 keer):

  1. Stretchen en optillen van lip en tong: rol je vinger met lichte druk als een deegroller over het wondgebied.
  2. Heen en weer wrijven onder lip en tong: wrijf met je vinger van links naar rechts met lichte druk over het wondgebied.
  3. Stretch van lip en tong: breng beide wijsvingers naast het wondje onder de tong of lip. Breng de wijsvingers naar elkaar toe en stretch de lip of tong omhoog.
  4. Tong uitsteken: steek de tong zo ver mogelijk uit en probeer eerst de neus en daarna de kin aan te raken met het puntje van de tong.
  5. Tong in de wang: duw de punt van de tong zo ver mogelijk in de linker wang en daarna in de rechter wang.
  6. Klakken met de tong: probeer zo vaak mogelijk te klakken met de tong.
  7. Aanzuigen van tong: zuig de tong, van punt tot basis, stevig tegen het gehemelte en houd dit enkele seconden vast. Herhaal de oefening, maar open hierbij de mond zo wijd mogelijk terwijl de tong aan het gehemelte blijft. Ook deze positie houd je een paar seconden vast.

Extra tips:

  • Zorg ervoor dat u schone handen en korte nagels heeft voordat de oefeningen worden uitgevoerd.
  • Een beetje kokosolie op de vinger kan helpen om de vinger wat makkelijker over het wondje te laten glijden.
  • Roodheid of zwelling: dit is een normale reactie na de behandeling en neemt meestal na enkele dagen vanzelf af. Als er zich een vochtbult vormt in het wondgebied, duidt dit er vaak op dat de oefeningen niet of onvoldoende worden uitgevoerd. In dat geval is het belangrijk om de oefeningen tijdelijk extra intensief te doen. De zwelling zal dan vanzelf weer verdwijnen.
  • Bloeden: in een enkel geval kan er sprake zijn van een nabloeding. Druk in dat geval een droog gaasje stevig tegen het wondje en houd dit gedurende 10 minuten onafgebroken vast. De constante druk helpt de bloedvaatjes te sluiten, waardoor het bloeden stopt.
  • Pijn: pijnstillers geven over het algemeen voldoende verlichting, als ze zelfs al nodig zijn. Na 2-3 dagen is de meeste pijn of gevoeligheid vaak verdwenen.
  • Teruggroei: regelmatige oefeningen helpen om dit te voorkomen. Heeft u desondanks toch het idee dat er teruggroei plaatsvindt plan dan een extra controleafspraak in zodat wij de situatie kunnen beoordelen.

Neem contact op met de behandelaar bij:

  • Aanhoudende roodheid, zwelling of pusvorming.
  • Ernstige bloeding die niet stopt.
  • Extreme pijn na de ingreep.
  • Problemen bij het eten, drinken of praten die niet verbeteren.
Afspraak maken

Een afspraak maken voor u of uw kind? Klik op de knop hieronder en vul eenvoudig het formulier in. We nemen dan zo snel mogelijk contact met u op.

Afspraak maken

Wilt u een patiënt naar ons doorverwijzen? Gebruik dan de knop hieronder om eenvoudig het verwijsformulier in te vullen.

Voor zorgverleners
0+

Jaren ervaring

Dankzij mijn ervaring als tandarts begrijp ik niet alleen de directe impact van een niet goed functionerende tongriem of lipband, maar ook de gevolgen voor de toekomst.

Daniëlle Middelbrink

“Ik ben tandarts met een specialisatie in het behandelen van tongriem- en lipbandproblematiek. Mijn interesse in dit vakgebied kreeg een extra persoonlijke lading toen ik als moeder zelf merkte hoeveel invloed een strakke tongriem of lipband kan hebben op het welzijn en de ontwikkeling van mijn kinderen. Die ervaring motiveerde me om mij hier volledig in te verdiepen.

In mijn werk staat persoonlijke aandacht centraal. Ik neem de tijd om goed te luisteren, helder uit te leggen en op een rustige manier te behandelen. Of het nu gaat om een pasgeboren baby, een kind of een volwassene, ik vind het belangrijk dat iedereen zich gehoord en op zijn gemak voelt.

Het geeft me veel voldoening om, samen met ouders en andere zorgverleners, bij te kunnen dragen aan meer comfort, betere voeding en slaap, ontspannen praten en het vrijer bewegen van de tong. Heeft u vragen of twijfelt u of een behandeling nodig is? Neem gerust contact met me op, ik denk graag met u mee!”

Lees meer
Afspraak maken

Wat zeggen anderen

Veelgestelde vragen

Tongriem:

Een strakke tongriem beperkt de bewegingsvrijheid van de tong en kan op verschillende manieren zichtbaar zijn:

Vorm van de tong:

  • Een hartvormige tong bij uitsteken.
  • Een deuk in het midden van de tong.

Tongbeweging:

  • Moeite met uitsteken van de tong voorbij de lippen.
  • De tong blijft laag in de mond tijdens huilen of spreken.
  • Beperkt zijwaarts of opwaarts bewegen van de tong.

Mond- en spijsverteringsklachten:

  • Witte aanslag op de tong (door verminderde beweging en speekselcirculatie).
  • Moeite met slikken, slikklachten of vaak verslikken.

 

Lipband:

Een strakke lipband kan de beweeglijkheid van de bovenlip beperken en veroorzaakt vaak problemen bij borstvoeding, spraak of mondgezondheid:

Bij baby’s:

  • Een zuigblaar op de bovenlip.
  • Moeite met een diepe aanhap tijdens borstvoeding.
  • Wit wegtrekken van de lipband bij opheffen van de lip.

Bij oudere kinderen en volwassenen:

  • Een spleet tussen de voortanden (diastema).
  • Moeite met goed afsluiten van de lippen, wat kan leiden tot mondademhaling.
  • Problemen bij tandenpoetsen door gevoeligheid bij het optillen van de lip.
  • Vergrote kans op cariës bij de voortanden, doordat voedsel langdurig gevangen blijft onder de lip.

Een strakke tongriem of lipband kan op verschillende leeftijden klachten veroorzaken. Hieronder zijn de symptomen onderverdeeld per groep.

Bij baby’s:

  • Voedingsproblemen:
    • Klakkende geluiden tijdens het drinken door vacuümverlies.
    • Vaak loslaten van de borst of fles, of juist erg lang willen drinken.
    • Veel lucht inslikken, dit leidt tot reflux, spugen, boeren, hikken en darmkrampjes.
    • Moeite met een diepe aanhap, waardoor de tepel naar binnen wordt gezogen.
    • Slechte gewichtstoename of afbuigende groeicurve.
  • Fysieke kenmerken:
    • Hartvormige tong bij uitsteken of een deuk in de tong.
    • Witte aanslag op de tong door verminderde tongbeweging.
    • Hoog gehemelte, wat kan zorgen voor ademhalingsproblemen.
  • Spanning en ongemak:
    • Onrustige baby, vaak huilerig en gespannen.
    • Strakke nek- en kaakspieren door compensatie.

Bij moeders (tijdens borstvoeding):

  • Pijnklachten tijdens het voeden:
    • Beschadigde tepels, tepelkloven of witte/afgevlakte tepels na het voeden.
    • Pijn bij het voeden, waardoor borstvoeding moeizaam verloopt.
  • Problemen met melkproductie:
    • Borsten worden niet goed geleegd, wat kan leiden tot verstoppingen of borstontsteking (mastitis).
    • Over- of onderproductie van melk.
    • Noodzaak tot het gebruik van tepelhoedjes of het geven van extra flesvoeding.

Bij kinderen:

  • Spraakproblemen:
    • Moeite met de uitspraak van bepaalde letters zoals d, t, l, n, r, k en g.
    • Slissen of binnensmonds praten door beperkte tongmobiliteit.
  • Eetproblemen:
    • Problemen met het slikken van vast voedsel, vaker verslikken.
    • Voedsel blijft in de wangen zitten door een beperkte tongbeweging.
    • Moeite met het likken aan een ijsje of het schoonmaken van de kiezen met de tong.
  • Mondgezondheid en ontwikkeling:
    • Verhoogd risico op gaatjes door slechte mondreiniging en mondademhalen.
    • Problemen bij tandenpoetsen, vooral bij een strakke lipband.
    • Verhoogd risico op middenoorontstekingen door verkeerd slikken.
  • Kaak- en gebitsontwikkeling:
    • Smalle bovenkaak of hoog gehemelte, wat kan leiden tot ademhalingsproblemen.
    • Open mondhouding, snurken en mondademhaling, wat slaapkwaliteit kan beïnvloeden.

Bij volwassenen:

  • Spraakproblemen:
    • Onduidelijke uitspraak of moeite met bepaalde klanken.
    • Binnensmonds praten of snel vermoeid raken bij praten.
    • Stotteren.
  • Slik- en eetproblemen:
    • Moeite met het doorslikken van voedsel of pillen.
    • Regelmatig verslikken of slikklachten.
  • Kaak- en nekklachten:
    • Overbelasting van de kaakspieren door compensatie, wat kan leiden tot kaakpijn of knarsen (bruxisme).
    • Spanning in de nek en schouders.
  • Mondgezondheid:
    • Problemen met tonghygiëne en moeite met het verwijderen van voedselresten van de kiezen.
    • Verhoogde kans op gaatjes en tandvleesproblemen.
  • Slaapproblemen:
    • Mondademhaling, snurken of slaapapneu door een beperkte tongpositie.
  • Orthodontische gevolgen:
    • Verkeerde tongpositie kan invloed hebben op de stand van de tanden en kaak, mogelijk leidend tot terugkerende orthodontische problemen.

Ja, een strakke tongriem of lipband kan ook bij flesvoeding problemen veroorzaken. Hoewel flesvoeding doorgaans minder inspanning vergt dan borstvoeding, kan een beperkte tong- of lipbeweging het drinken bemoeilijken.

Mogelijke problemen bij flesvoeding:

  • Moeite met het vasthouden van de speen: de baby laat de speen vaak los of speelt ermee.
  • Klakkende geluiden door vacuümverlies tijdens het drinken.
  • Slecht afsluiten van de lippen om de speen: dit kan leiden tot lucht inslikken.
  • Veel lucht inslikken: kan zorgen voor boeren, hikken, reflux, spugen en darmkrampjes.
  • Langzaam of juist te snel drinken, waardoor de baby zich verslikt of moeite heeft met het leegdrinken van de fles.
  • Verminderde groei door inefficiënt drinken en verhoogd energieverbruik.
  • Onrustig drinken: baby kan gefrustreerd raken en huilerig worden tijdens of na de voeding.
  • Kosten voor kinderen tot 18 jaar worden over het algemeen vergoed vanuit de basisverzekering.
  • Kosten voor volwassenen worden over het algemeen vergoed vanuit de aanvullende tandartsverzekering.
  • De vergoeding kan variëren per zorgverzekeraar. Neem vooraf contact op om te controleren welke kosten worden vergoed.

Na de behandeling van een strakke tongriem of lipband geneest de wond op een specifieke manier, die anders is dan bij een gewone huidwond.

Wat kun je verwachten?

  • Wit-gele korst: in plaats van een normale bruine korst vormt zich een wit-gele laag op de plek van de ingreep. Dit is een normaal genezingsproces van het slijmvlies.
  • Rode rand rond de wond: dit kan erop wijzen dat de wond aan het genezen is.
  • Lichte zwelling: de tong of lip kan tijdelijk wat gezwollen zijn.

Belangrijke aandachtspunten:

  • Niet verwijderen: de wit-gele korst is geen infectie en moet dus niet verwijderd worden. Deze verdwijnt vanzelf binnen 1 à 2 weken.
  • Beweeglijkheid: na de ingreep is het belangrijk om de tong of lip goed te blijven bewegen om opnieuw vastgroeien te voorkomen.
  • Napijn: er kan enige gevoeligheid of ongemak zijn, vooral bij voeding of spraak, maar dit trekt meestal snel weg.

Bij twijfel of als er tekenen zijn van een mogelijke infectie (zoals extreme roodheid, pus of koorts), is het raadzaam om contact op te nemen met de behandelaar.

Ja, tongriemen en lipbandjes worden geclassificeerd op basis van hun aanhechting en ernst:

  • Tongriemen: Kotlow-classificatie (1 t/m 4).
  • Lipbandjes: Kotlow-classificatie (1 t/m 4).

De classificatie zegt overigens niets over de ernst van de symptomen. Deze moet klinisch worden beoordeeld in combinatie met een vooraf ingevulde vragenlijst.

Een onbehandelde strakke tongriem of lipband kan op latere leeftijd diverse klachten veroorzaken. De ernst en impact kunnen variëren, afhankelijk van de mate van beperking.

Spraakproblemen

  • Moeite met de uitspraak van bepaalde klanken, zoals r, l, d, t, n, k en g.
  • Slissen of binnensmonds praten door een beperkte tongbeweging.
  • Moeilijkheden bij snelle of lange gesprekken door vermoeidheid van de tongspieren.

Eet- en slikproblemen

  • Moeite met kauwen en doorslikken van vast voedsel.
  • Problemen met het slikken van pillen.
  • Regelmatig verslikken in speeksel of drinken.

Mondgezondheid en orthodontische problemen

  • Slechte mondhygiëne door moeite met het verwijderen van voedselresten met de tong.
  • Verhoogd risico op gaatjes en tandvleesproblemen.
  • Verkeerde tand- en kaakontwikkeling:
    • Open beet of scheve tanden door verkeerde tongpositie.
    • Behoefte aan orthodontische behandeling (zoals een beugel).

Kaak- en nekklachten

  • Overbelasting van de kaakspieren, wat kan leiden tot kaakpijn, tandenknarsen (bruxisme) en gespannen kauwspieren.
  • Spanning in nek en schouders door compensatie van een beperkte tongmobiliteit.

Slaap- en ademhalingsproblemen

  • Mondademhaling in plaats van neusademhaling, dit kan leiden tot snurken, droge mond, cariës en verminderde slaapkwaliteit.
  • Verhoogd risico op slaapapneu door een beperkte tongpositie en een smalle luchtweg.

Verminderde sportprestaties en coördinatie

  • Problemen met ademhaling en zuurstofopname bij inspanning.
  • Beperkte tongbeweging kan invloed hebben op reflexen en coördinatie.
Verwijzen

Voor zorgverleners

Als zorgverlener kunt u bij Tongriemkliniek De Molen terecht voor een snelle en deskundige beoordeling en behandeling van orale restricties, zoals een te strakke tongriem of lipband. Wij hechten veel waarde aan samenwerking en open communicatie met verwijzers.

Wij werken met een multidisciplinaire aanpak, waardoor we nauw samenwerken met lactatiekundigen, logopedisten, osteopaten en andere disciplines om de zorg rondom uw patiënt goed af te stemmen.

Elke verwijzing wordt opgevolgd met een uitgebreide intake, duidelijke uitleg en een nazorgtraject dat aansluit bij de hulpvraag.

Als verwijzer wordt u, indien gewenst, op de hoogte gehouden van het behandelverloop.

Heeft u vragen of wilt u overleggen over een casus? Neem gerust contact met ons op. We denken graag met u mee.

Verwijzen